24/10/2018

 

Ձեզ ավետիս, որ տխրության օրը երկար մնալու չէ, / Եթե ուրախն արագ անցավ, տխուրն էլ հար մնալու չէ։ (Հաֆեզ)
Բովանդակություն
Clock
News > Պահքը եվ Ռամազանը պարսկական գրականության հայելու մեջ


  տպագրել        ուղարկել ընկերոջը

Պահքը եվ Ռամազանը պարսկական գրականության հայելու մեջ

 

մոլանա

Ծոմապահության ամիսը եկավ. Սանջաղ սուլթանը հասավ ու եկավ.

Դու ուտեստներից թող ու ձեռ քաշիր. զվարթուն  հոգու ուտեստը եկավ,

Վճռականությամբ հոգին վեր աճեց ու կապանք դրեց ձեռքին բնու¬թյան,

Ցանկասիրության սիրտը փշրվեց, ամուր հավատքի բանակը եկավ։

 

Թե մեզ մատաղ է պահքի օրերը՝ կյանքն է մեր հոգին,

Մեր ողջ մարմինը մենք մատաղ անենք՝ հյուր եկավ հոգին։

 

Թե քո շաքարով պիտի չավարտվի ծոմամիսը իմ,

Մինչև դատաստան, գիշեր ու ցերեկ ծոմ կպահեմ ես,

Թե դուրս գամ պահքից՝ սուրբ իմաստությամբ երկնային գահի,

Գիշեր ու ցերեկ կյանքս կդառնա մեծ տոնահանդես։

 

Ուտեստների ու գինու դեմ բերան փակի՛ր, 

Ու երկնային այն սուրբ գահին դու շտապի՛ր։

 

Փշրեց ու տարավ ողջ գավաթները, եկավ գավաթը պահքի ու ծոմի, 

Որ ուրացողը այս մեծ խնջուքի առանց վառ գինու՝ ցնծություն տեսնի.

Եկավ ամիսը պահքի ու ծոմի, եկավ փականը՝ շուրթ ու բերանի, 

Եվ փակ բերանին զարկեց հավատով, որ շրթունքների համը վայելի։

 

 

Պահքի օրերին, սիրտ իմ, դու հյուրն ես միակ բարձրյալի, 

Եվ գովերգում ես ողջ ուսեստները՝ երկնային գահի,

Այս ամբողջ ամիս փակում ես դուռը դժոխքի

Ու բաց ես ասում հազար դռները չքնաղ դրախտի, 

Այս սառցագունդը էլ չի մնալու՝ դու շուտ վաճառի՛ր, 

Տե՛ր, ուսուցանի՛ր, որ Տեր Աստված ես ու միակ Տերը, 

Եկավ մեր հոգին, որ ներում հայցի և հրաժարվի, 

Թե թողություն տուր, քանզի այդ դու ես հոգի փրկողր, 

Այս պահքի պահին րնդունիր, ով սեր, մեր պատրվակը. 

Մեղանչելենք մենք և էություն ենք մեղանչումների, 

Եվ նա ժպտալով ասում է հեգնոտ՝ ձեռքդ բռնեցի, 

Քանզի ես գիտեմ, անձեռու ոտք ես՝ ո՜վ խեղճուկրակ...

 

 

ՀԱՖԵԶ

Արի ու տես՝ թուրք ֆալաքը մեր սուրբ պահքը թալանեց, 

Տոնի մահիկր գինու գավաթի կորն ընդունեց, 

Վարձքն ու հաջջը ընդունելի է միմյան նրան, 

Ով սիրո պանդոկի հողը իր ուխտատեղը դարձրեց, 

Մեր իսկական պաշտոնը անկյունն է գինետան, 

Թող Աստված օրհնի նրան, ով այս կառույցը հիմնեց։

 

 

Տոնը եկավ, պահքն ավարտվեց, սիրտը ցնծաց,

Միայն գինի պիտի ցանկալ, գինետանը գինին եռաց,

ժուժկալների կեղծ զղջումը անցավ հոգու սահմանը,

Խրախճելիս երևում է ռենդիների ցնծությունը վերացած.

Ինչ նախատինք նրա հասցեին, ով շուքով է գինին խմում,

Ինչ թերություն է, անխոհեմություն և ինչ սխալ է անդարձ,

Գինի խմելը և գինարբուքը, որի մեջ չկա և ոչ մի կեղծիք,

Առավել լավն է երկերեսանի կեղծ ժուժկալներից,

Մենք ոչ ռենդ ենք խաբեբա և ոչ ընկերը՝ խառնակիչների,

Նա, ով տերն է այս մեծ աշխարհի, ինքը վկա է մեր այս վիճակին,

Հանգիստ թողնենք Բարձրյալին և վատ չանենք ոչ մեկին,

 

Եվ ինչ ասում են, որ պատշաճ չէ, չասենք պատշաճ է։

 

Սիրո այն գինուց, որից եփում է ամեն մի խամ բան,

Բեր դու մի գավաթ, թեև ամիսն է ծոմապահության :

 

Այն ընտիր գինուց, որ վաճառում են սիրո պանդոկում, 

Մի քանի գավաթ տուր մեզ ու ասա՝ պահքի ամիսն է։

Ծոմածեսը ողջ, թեև սիրելի հյուր է, ո՜վ իմ սիրտ, 

Շնորհ է վերին խոսելն այդ մասին և մի մեծ պարգև։

 

 

ԱԹԹԱՐ ՆԵՅՇԱԲՈԻՐԻ

Ողջ կյանքդ անցավ ցանկասիրության գոռոզության մեջ, 

Վե՛ր կաց ու բանիր, քանզի պահն է ջանք ու եռանդի, 

Ո՜վ դու ծույլ ընկեր, ամիսն է պահքի, ու դու քնած ես. 

Գլուխդ վեր առ և անփութության քնից վե՛ր ելիր. 

Երկար տարիներ դու դեռ գերին ես ցանկասիրության, 

Սեկ ամիս դարձ իր դեպի քո Աստված ու թող կրքերդ, 

Ենթադրեցիր, թե որ ուտում ես, դա քո պահքը չէ, 

Շատ բաներ դեռ կան, բացի դրանցից դու պահքը հարգիր, 

Քո ամեն անդամ վերստուգվում է ծոմապահությամբ, 

Որպեսզի պահքդ իրոք պահք լինի բարձրյալի առաջ, 

Նախ աչքդ պահիր, որ ծաղկի նման դեմքը սիրունի՝ 

Քո աչքից չընկնի՝ իր սիրուց տոչոր ու ամոթահար, 

Հետո դու պահիր քո ականջները թունավոր խոսքից, 

Քանզի անամոթ խոսք ու զրույցը ուղեղ է քանդում։ 

Հետո լեզուն քո, որ օրհներգության տեղն է ՆՐԱ, 

Ամուր դու փակի՛ր սուտ ու կեղծիքի, բանբասանքի դեմ, 

Եվ պահքի պահին դու մի՛ ճաշակիր ամեն հարամ բան, 

Քանզի նրանից դու հազար անգամ խիստ կդառնանաս, 

Հետո ի վերջո այդքան մի քնիր քանզի նեղ փոսում

Այնքան կքնես՜ որքան որ այն կա մութ քարանձավում

Եվ այսուհետև այնպես մտածիր որ սրտի հայելին

Ճշմարտից բացի իր մեջ չընդունի փոշի ու քամի

Սա է պայմանը ծոմապահության, թե տղասարդ ես,

Թեև տկար է ամեն մի ուղեզը ընկալել թեկուզ մեկը հազարից։

 

 

ԱՆՎԵՐԴԻ  ԱԲԻ  ՎԵՐԴԻ

Կեցցե նորացումն ու Ռամազանի սուրբ գալուստը 

 

Բարեբախտությամբ նորացվել է տես քո սուրբ ամիսը տոնախմբության

Եվ քեզանից գոհ տես հեռացել է մաքուր ամիսը ծոմապահության,

 

 

ՍԱԱԴԻ

Թե ամեն գիշեր դու արժեք էիր, 

Հայտնության գիշեր՝ անարժեք էիր։

 

Այսպես ասաց տրտում կինը գնդապետին սուլթանի՝ 

Վեր ե՛լ, գնա ու շնորհով մի բան գտիր ուտեստներից, 

Գնա՛, հասի՛ր, որ քո խանից բաժին տան քեզ ինչ որ բան , 

Որ որդիքդ քաղցած ու խեղճ քեզ չնայեն դառնագին, 

Ասաց տրտում՝ տեսել եմ ես սառն էր այսօր խոհանոցդ։ 

Կինը հուսաբեկ գլուխը կախեց ու տրտմաթախիծ 

Խոսեց ինքն իր հետ սրտով վշտահար, 

Թե ինչ է ուզում ծոմապահությամբ մեր այս սուլթանը, 

Քանզի սուլթանի պահքից դուրս գալր տոնն է մեր մանկանց։ 

Նա, ով ուտում է և բարություն է թափվում ձեռքերից, 

Առավել լավն է, քան աշխարհապաշտ սքեմավորը։ 

Հաստատակամ ու իսկական ծոմապահը նա է անկասկած, 

Ով ընչազուրկին՝ խեղճ ու անպաշտպան, շնորհում է հաց. 

Այլապես ինչ հարկ կրել տառապանք պահքի քողի տակ, 

Ինքդ քեզ զրկես և ինքդ էլ բոլորից թաքուն միայնակ ուտես։

 

ԽԱՂ ԱՆԻ

Մարմնից լավագույն շարժումները հարմար տես, 

Իսկ հոգին լավագույն հանգրվանը ծոմապահության։

 

ԱՄԻՐ  ԽՈՍՐՈ  ԴԵՀԼԱՎԻ

Սուքը մերթ ընդ մերթ համբույր է տալիս բողբոջ բերանին, 

Շաքարաշուրթը պահքից դուրս չի գա առանց համբույրի։

Պահքի մեջ եմ և ավարտը իմ պահքի սուտակ շուրթն է հյութալի, 

Այո, անկասկած փափագելի է պահքից դուրս գալը հյութեղ ուտեստով։

 

 

Ում սրտակից ու ընկեր է եղել Հոմանը, 

Նրա վարքն է գիշերվա նամազն ու պահքը։

 

 

Տոնի գալուստը և ավարտը սուրբ պահքի, 

Ծառ ու ծաղկին գինով պատվեմ մատռվակ։

 

 

Բարեպաշտությունը ո՛չ պահքում է, ո՛չ՝ ժուժկալության, 

Ո՛չ նամազի ու ո՛չ աղոթքի քանակի մեջ, անկասկած։

 

روزه و رمضان در آئينه ادب پارسي

 

مولانا:

آمده مــاه صيام سنجق سلطــان رسيــــد                          دست بدار از طعام مائــدة جــــــان رسيد

جان زقطعيت برست ، دست طبيعت بست                          قلب ضلالت شكست ، لشكر ايمان رسيد

*

روزه چو قربان ماست زندگي جان ماست                        تن همه قربان كنيم جان چو به مهمان رسيد

*

تــــا بـنگشايي بـــه قنـــدت روزه ام                               تــا قيامــت روزه دارم روز و شـــب 

چــون زخــوان فضــل روزه بشكنــم                             عيـــد بــــاشد روزگــارم روز و شب 

 

 

*

لــب فرو بنـــد از طعـــام و از شـراب                            سوي خوان آسمان مي كن شتــــاب

 

 

*

آمد قدح روزه ، بشكست قدح ها را                             تامنكر اين عشرت ، بي باده طرب بيند

ماه رمضان آمد، آن بند دهان آمـــد                             زد بـــر دهن بــسته تــــا لذت لب بيند 

 

 

*

دلا در روزه مهـــمــان خدايـــــي                          طـــــعام آسمانـــــي را ســـــرايي 

دراين مه چون در دوزخ بــبندي                              هــــــزاران در ز جنّــت بـــرگشايي 

نخواهد ماند اين يـــخ ، زودبفـــروش                        بيــــامـــوزا خـــدا ايـــن كـه خدايي  

بيامـــد جان كه عذر خويــش خــواهد                       كــــه عفـــوم كن كه جان عذرهايي 

در اين مه عذر ما بپذيراي عشــــق                             خطـــا كرديـــم اي تــــرك خطايي 

به خنده گويد او : دستــــــت گرفتـــم                        كه مي دانم كه بس بي دست وپايـي 

 

 

*

 

حافظ:

بياكه تـــرك فلك خوان روزه غارت كرد                     هلال عيـــــد به دور قدح اشارت كرد 

ثواب روزه و حج قبـــــول آن كس بــرد                       كـــــه خاك ميكدة عشق زيارت كرد

مقام اصلي مـــــــاگوشه خـرابات اســـت                        خدايش خير دهاد آنكه اين عمارت كرد

 

 

*

روزه يك سوشد وعيد آمدودلها برخاست مي زخمخانه به جوش آمد و مي بايد خواست

توبه زهدفروشان گران جــــــان بـــگذشت      وقت رندي زطــــرب كـــردن رندان پيداست

چه ملامت بود آن را كه چنين باده خــورد اين چه عيب است بدين بي خردي وين چه خطاست

باده نوشي كه در او روي و ريايي نبـــــود      بهتـــراززهـــــد فروشي كه در او روي و رياست

مانه رندان ريائيم و حريفــــان نفـــــــــاق                          آنكه او عالم ســـراست بديـــــن حال گواست

فرض ايزد بگذاريم و به كس بد نكنيــــم        و آنچه گويند روا نيست نگوييـــم رواســـــــت

*

زان مي عشق كزوپخته شود هر خامــــي                            گــــر چــــه ماه رمضان است بيــــا و رجــــامي

*

زان باده كه در ميكده عشق فروشــــــند                                 ما را دو ســـه ساغر بـــــده وگـــو رمضان باش 

 

 

*

روزه هر چند كه مهمان عزيز است اي دل                              صحبـــتش موهبتــي دان وشــــدن انعــامي 

 

*

 

عطار نيشابوري:

اي در غرور نفس به سر برده روزگـــار          برخيز ، كاركن كه كنونست وقت كار 

اي دوست ماه روزه رسيد وتو خفته ايي                آخر ز خواب غفلت ديرينه سربـــــر آر 

سالي دراز بوده ايي اندر هـــواي نفــس                ماهي خدا را شـــو و دست از هوا بدار 

پنداشتي كه چون بخوري روزه تونيست            بسيار چيز هست جز آن شرط روزه دار

هر عضو را بدان كه به تحقيق روزه اي است    تـــا روزه تــــــو روزه بود نزد كردگار 

اول نگاه دار نظر ، تــا رخ چــــو گـــــل              در چشم تو نيفكند از عشق خويش خوار 

ديگر ببند گوش زهر ناشيدنــــــي                    كز گفت و گوي هرزه شود عقل تارومار

ديگر زبان خويش كه جاي ثناي اوست                  ازغيبت و دروغ فرو بند استوار 

ديگر به وقت روزه گشادن مخور حرام            زيرا كه خون خوري تو از آن به هزار بار 

ديگر بسي مخسب كه در تنگناي گور                چندانت خواب هست كه آن هست در غار

ديگر ز فكر آيينه دل چنان بكن                          كز غير ذكر حق ننشيند برو غبار 

اين است شرط روزه اگر مردروزه ايي              گر چه زودي عقل يكي گفته از هزار

*

انوردي ابيوردي :

مرحبا نو شدن و آمدن ماه صيام

حبذا واسطه عقد شهور ايام

ماه عيدت به فرخي شده نــــــو

وز تو خشنود رفته ماه صيام

اكنون كه ماه روزه به نقصان در اوفتاد 

هجران ماه روزه پيام وصال داد 

گويند چند روز دگر نقش وطبع را 

آه از حجاب حجره دل بردر اوفتاد 

اينك نهيب او به جهان اندر اوفتاد 

ديدي كه رسم تو به زعالم براوفتاد 

آن مرغ را كه بال و پر از شوق توبه بود

هم بال ريخت از خلل وهم براوفتاد

*

سعدي:

اگـــر همـــه شب قــدر بودي                                 شب قــــدر بي قــــدر بــــــــودي

*

به سرهنگ سلطان چنين گفت زن                          كـــه خيـــزاي مبارك در رزق زن

بـــــــرو تا زخوانت نصيبي دهند                            كـــه فرزندگـــانت نظـــر بررهند

بگفتـــا :بــــود مطبخ امروز سرد                            كه سلطان به شب نيت روزه كرد

زن از نااميـدي سرانداخت پيش                              همي گفت باخوددل از فاقه ريش

كه سلطان از اين روزه داري چه خواست                   كــه افطار او عيد طفلان ماست

خورنده كه خيرش برآيد زدست                              بــــه از صائم الدهر دنيا پرست

مسلم كسي رابــــود روزه داشت                              كه درمانده ايي را دهد نان وچاشت

وگرنه چه حاجت كه زحمت بري                            زخود باز داري و هم خود خوري

*

خاقاني:

از جسم بهترين حركاتي صلاه بيــــــن                          وزنفس بهترين سكنائي صيام دان

بـــه دعاي سحــــري خواستســــت                                    كارم افتاده بـــــه آه سحــري

*

فردوسي:

همان بر دل هركسي بوده دوست                                         نماز شب و روزه آئين اوست

*

منوچهري:

برآمدن عيد وبرون رفتن روزه                                         ساقي بدهم باده بر باغ و به سبزه

 

 


11:15 - 23/05/2018    /    համար : 705927    /    ցուցադրության քանակը : 25