24/10/2018

 

Ձեզ ավետիս, որ տխրության օրը երկար մնալու չէ, / Եթե ուրախն արագ անցավ, տխուրն էլ հար մնալու չէ։ (Հաֆեզ)
Բովանդակություն
Clock
News > Ջոյբերն ու Զոլֆան պատմվածքը Մորթեզա Մոթահարի Ճշմարիտների պատմությունից


  տպագրել        ուղարկել ընկերոջը

Ջոյբերն ու Զոլֆան պատմվածքը Մորթեզա Մոթահարի Ճշմարիտների պատմությունից

Ջոյբերն ու Զոլֆան

-Լավ կլիներ` կին առնեիր, ընտանիք կազմեիր ու վերջ տայիր ամուլ կյանքիդ` բավարարելով քո կարիքը կնոջ նկատմամբ եւ քեզ օգնական գտնելով:

-Ով Մարգարե, ոչ հարստություն ունեմ, ոչ տեսք, ոչ գանձ եմ դիզել եւ ոչ էլ պաշտոն եմ վաստակել: Ո՞վ ինձ աղջիկ կտա: Ո՞ր կինը կհամաձայնվի մի աղքատ, կարճահասակ, սեւամորթ եւ գեշ տղամարդու կին դառնալ:

-Ով Ջոյբեր, Աստված իսլամի միջոցով փոփոխեց մարդկային արժեքները: Շատերը տգիտության ժամանակաշրջանում հարգելի էին, եւ իսլամը նրանց իջեցրեց: Շատերն էլ ստորացված էին, բայց իսլամը բարձրացրեց նրանց արժեքն ու հարգանքը: Այժմ բոլոր մարդիկ՝ սեւ ու սպիտակ, արաբ ու աջամ, ղորյշցի ու ոչ ղորեյշցի հավասար են: Ոչ ոք չի գերազանցում մյուսին: Գերազանցության չափորոշիչը առաքինությունն ու բարի գործն է: Ուրեմն, կատարիր այն, ինչ քեզ պատվիրում եմ:

Ջոյբերը Եմամեից էր: Այդ շրջանում առաջինը նա լսեց իսլամի մասին, եկավ Մադինե ու հենց այդտեղ էլ մուսուլման դարձավ: Բայց քանի որ ոչ հարստություն ուներ, ոչ տուն եւ ոչ էլ բարեկամ, ժամանակավորապես ապրում էր մզկիթում: Ջոյբերի պես մարդիկ շատ էին, բոլորն էլ ապրում էին մզկիթում: Սակայն մի օր Մարգարեն Աստծո հրամանով որոշեց, որ մզկիթը կացարան չէ, պատվիրեց մի հովհար սարքել եւ բոլորին նրա տակ տեղավորեց: Այդ տեղը կոչվում էր Սաֆե: Նրա բնակիչներին օգնում էին Մարգարեն եւ իր բարեկամերը:

Աստծո Մարգարեն Ջոյբերի սխալն ուղղեց եւ սրտում հույս արթնացրեց կյանքի նկատմամբ` պատվիրելով գնալ Զիադ Էբնե Լաբեյդ Անսարիի աղջկան՝ Զոլֆային ուզելու:

Զիադ Բեն Լաբեդը Մադինեի հարուստ եւ հարգելի բնակիչներից էր, ու երբ Ջոյբերը մտավ տուն, այնտեղ բազմաթիվ մարդիկ էին ներկա:

-Ես Մարգարեի կողմից մի պատգամ եմ բերել: Թաքուն ասեմ թե՞ բարձրաձայն,-ասաց Ջոյբերը:

-Մարգարեի պատգամը լսելը ինձ համար պատիվ է: Բարձրաձայն ասա:

-Մարգարեի անունից եկել եմ քո աղջկան ուզելու:

-Մարգարեն այդպե՞ս է պատվիրել:

-Իհարկե: Բոլորը գիտեն, որ ես ստախոս չեմ:

-Զարմանալի է: Մարգարեն երեւի գիտի, որ մենք մեր աղջիկներին ամուսնացնում ենք միայն մեր ցեղի տղաների հետ, այն էլ նույն դասակարգից: Ես ինքս նրա մոտ կգամ ու ամեն ինչ կասեմ:

Ջոյբերը տեղից ելավ ու դուրս գնաց տնից`ինքն իրեն ասելով. ՙԱստված վկա է, որ այն, ինչ Ղուրանը ավանդել է եւ այն, ինչին կոչված է Մոհամեդի առաքելությունը, ավելինն են, քան խոսքերը:

Լաբեյդի աղջիկը՝ Զոլֆան, որը հայտնի էր իր գեղեցկությամբ, այս ամենը լսելուց հետո մոտեցավ հորն ու ասաց.

-Հայրիկ, ի՞նչ էր ասում այդ մարդը:

-Նա եկել էր քեզ ուզելու եւ ասում էր, թե Մարգարեն է իրեն ուղարկել:

-Գուցե, իրոք, Մարգարեն էր նրան ուղարկել, եւ մերժել նրան նշանակում է ըմբոստանալ Մարգարեի պատվերի դեմ:

-Ի՞նչ ես կարծում: Ի՞նչ կարող եմ անել:

-Ես կարծում եմ պետք է հետ կանչել նրան: Ինքդ գնա Մարգարեի մոտ ու տես` ի՞նչ է ասում նա:

Զիադը այդպես էլ արեց:

-Ով Աստծո Մարգարե, Ջոյբերը քո անունից եկել էր իմ աղջկան ուզելու, բայց պետք է ասեմ, որ մեր սովորության համաձայն` աղջիկը պետք է ամուսնանա միայն մեր ցեղի տղայի հետ, այն էլ` նույն դասակարգից: Զիադը մոտեցավ Մարգարեին ու ասաց.

-Ով Զիադ, Ջոյբերը հավատացյալ մարդ է: Այլեւս վերացել են նախկին չափանիշները: Այսօր չափանիշ է մարդկանց հավատքը: Հավատացյալ տղամարդը արժանի է հավատացյալ կնոջ:

Զիադը վերադարձավ ու պատմեց աղջկան Մարգարեի հետ հանդիպման մասին:

-Իմ կարծիքով` Մարգարեի առաջարկությունը չպետք է մերժել: Իսկ ինչ վերաբերում է ինձ, ասեմ, որ եթե Մարգարեն գոհ է այս գործից, ուրեմն, ես էլ եմ գոհ:

Զիադն աղջկան ամուսնացրեց Ջոյբերի հետ ու ճոխ օժիտ տվեց:

Երբ Ջոյբերին հարցրին, թե ո±ւր ես տանելու հարսնացուին, նա պատասխանեց:

-Ես ընդհանրապես չէի պատկերացնում, որ մի օր պետք է ամուսնանամ, Մարգարեն հորդորեմ, որ այս քայլի դիմեմ:

Զիադը նրանց կացարան հատկացրեց եւ փեսային ու հարսնացուին նոր զգեստներով ուղարկեց այնտեղ:

Ջոյբերն այդ ամենը տեսնելով` ապշահար ինքն իրեն ասաց. ՙԵս աղքատ էի, երբ այդ քաղաքը մտա, ոչ բարեկամ ունեի, ոչ հարստություն: Աստված իսլամի միջոցով այսքան բարիք ինձ համար ստեղծեց: Իսլամը մարդկանց կյանքը բարեփոխում է: Ես որքան փառք պիտի տամ Աստծուն:

Ջոյբերը գնաց նստեց սենյակի մի անկյունում ու մինչեւ լույս Ղուրան կարդաց: Առավոտյան, ի նշան երախտագիտության, պահքի մեջ մտավ:

Այդպես շարունակվեց մի երկու գիշեր: Ջոյբերը ցերեկը պահքի մեջ էր մնում, իսկ երեկոյան Ղուրան կարդում ու աղոթում: Այս ամենի արդյունքում հարսնացուի ընտանիքը ենթադրեց, որ Ջոյբերը սեռապես տկար է, եւ այդ մասին տեղեկացրին Մեծ Մարգարեին:

Մարգարեն Ջոյբերին կանչեց իր մոտ.

-Միթե՞ քո մեջ կանանց նկատմամբ ցանկություն չկա: 

-Ընդհակառակը, ցանկությունը մեծ է,-պատասխանեց Ջոյբերը:

-Ուրեմն, ինչու մինչեւ այժմ հարսնացուիդ չես մոտեցել:

-Ով Մարգարե, երբ այդ տունը մտա, ինձ գտա բազմաթիվ բարիքներով շրջապատված ու մտածեցի, թե ինչու է Աստված ինձ՝ անարժան մահկանացուիս այսքան բարիք շնորհել, ու որոշեցի նախ աղոթել ու փառաբանել Աստծուն: Այս գիշեր ես կգնամ կնոջս մոտ:

Այդ օրվանից Ջոյբերն ու Զոլֆան երջանիկ կյանք սկսեցին: 

Սրբազան պատերազմ սկսվեց: Ջոյբերը հավատացյալ մարդու ոգեւորությամբ մասնակցեց այդ պատերազմին ու նահատակվեց:

Նրա նահատակությունից հետո ոչ մի կին այնքան ուզող չուներ, որքան Զոլֆան, իսկ տղամարդիկ ամենաշատը պատրաստ էին նրա համար ծախսել:

Մորթեզա Մոթահարի Ճշմարիտների պատմություն

Հատվածներ առաջին հատորից

Թարգմանիչ՝ Ժորժ Աբրահամյան

 

جويبر و ذلفا 

- " چقدر خوب بود زن مي‏گرفتي و خانواده تشكيل مي‏دادي و به اين زندگي‏ 

انفرادي خاتمه مي‏دادي ، تا هم حاجت تو به زن بر آورده شود و هم آن زن در 

كار دنيا و آخرت كمك تو باشد " . 

- " يا رسول الله ! نه مال دارم و نه جمال ، نه حسب دارم و نه نسب ، 

چه كسي به من زن مي‏دهد ؟ و كدام زن رغبت مي‏كند كه همسر مردي فقير و 

كوتاه قد و سياهپوست و بد شكل مانند من بشود " . 

- " اي جويبر ! خداوند به وسيله اسلام ارزش افراد و اشخاص را عوض‏ 

كرد . بسياري از اشخاص در دوره جاهليت محترم بودند و اسلام آنها را 

پايين آورد . بسياري از اشخاص در جاهليت خوار و بي مقدار بودند و اسلام قدر و منزلت آنها را بالا برد . 

خداوند به وسيله اسلام نخوتهاي جاهليت و افتخار به نسب و فاميل را منسوخ‏ 

كرد . اكنون همه مردم از سفيد و سياه ، قرشي و غير قرشي ، عربي و عجمي در 

يك درجه‏اند . هيچكس بر ديگري برتري ندارد مگر به وسيله تقواي و طاعت . 

من در ميان مسلمانان فقط كسي را از تو بالاتر مي‏دانم كه تقوا و عملش از 

تو بهتر باشد . اكنون به آنچه دستور مي‏دهم عمل كن " . 

اينها كلماتي بود كه در يكي از روزها كه رسول اكرم به ملاقات " اصحاب‏ 

صفه " آمده بود ، ميان او و جويبر رد و بدل شد . 

جويبر از اهل يمامه بود . در همانجا بود كه شهرت و آوازه اسلام و ظهور 

پيغمبر خاتم را شنيد . او هر چند تنگدست و سياه و كوتاه قد بود اما با 

هوش و حق طلب و با اراده بود . بعد از شنيدن آوازه اسلام ، يكسره به‏ 

مدينه آمد تا از نزديك جريان را ببيند . 

طولي نكشيد كه اسلام آورد و در سلك مسلمانان در آمد ، اما چون نه پولي داشت و نه منزلي و نه آشنايي ، موقتا 

به دستور رسول اكرم در مسجد به سر مي‏برد . تدريجا در ميان كسان ديگري كه‏ 

مسلمان مي‏شدند و در مدينه مي‏ماندند ، افرادي ديگر هم يافت شدند كه آنها 

نيز مانند جويبر فقير و تنگدست بودند ، و به دستور پيغمبر در مسجد به سر 

مي‏بردند . تا آنكه به پيغمبر وحي شد مسجد جاي سكونت نيست ، اينها بايد 

در خارج مسجد منزل كنند . رسول خدا نقطه‏اي در خارج از مسجد در نظر گرفت‏ 

و سايباني در آنجا ساخت ، و آن عده را به زير آن سايبان منتقل كرد . 

آنجا را " صفه " مي‏ناميدند ، و ساكنين آنجا كه هم فقير بودند و هم‏ 

غريب ، " اصحاب صفه " خوانده مي‏شدند . رسول خدا و اصحاب ، به احوال‏ 

و زندگي آنها رسيدگي مي‏كردند . 

يك روز رسول خدا به سراغ اين دسته آمده بود . در آن ميان چشمش به‏ 

جويبر افتاد ، به فكر رفت كه جويبر را از اين وضع خارج كند و به زندگي‏ 

او سرو ساماني بدهد ، اما چيزي كه هرگز به خاطر جويبر نمي گذشت - با 

اطلاعي كه از وضع خودش داشت - اين بود كه روزي صاحب زن و خانه و سرو سامان بشود 

. اين بود كه تا رسول خدا به او پيشنهاد ازدواج كرد ، با تعجب جواب داد 

مگر ممكن است كسي به زناشوئي با من تن بدهد . ولي رسول خدا زود او را از 

اشتباه خودش خارج ساخت ، و تغيير وضع اجتماعي - كه در اثر اسلام پيدا 

شده بود - به او گوشزد فرمود . 

رسول خدا پس از آنكه جويبر را از اشتباه بيرون آورد و او را به زندگي‏ 

مطمئن و اميدوار ساخت ، دستور داد يكسره به خانه زياد بن لبيد انصاري‏ 

برود ، و دخترش " ذلفا " را براي خود خواستگاري كند . 

زياد بن لبيد از ثروتمندان و محترمين اهل مدينه بود . افراد قبيله وي‏ 

احترام زيادي برايش قائل بودند . هنگامي كه جويبر وارد خانه زياد شد ، 

گروهي از بستگان و افراد قبيله لبيد در آنجا جمع بودند . 

جويبر پس از نشستن مكثي كرد و سپس سر را بلند كرد و به زياد گفت : 

" من از طرف از وضع خودش داشت - اين بود كه روزي صاحب زن و خانه و سرو سامان بشود 

. اين بود كه تا رسول خدا به او پيشنهاد ازدواج كرد ، با تعجب جواب داد 

مگر ممكن است كسي به زناشوئي با من تن بدهد . ولي رسول خدا زود او را از 

اشتباه خودش خارج ساخت ، و تغيير وضع اجتماعي - كه در اثر اسلام پيدا 

شده بود - به او گوشزد فرمود . 

رسول خدا پس از آنكه جويبر را از اشتباه بيرون آورد و او را به زندگي‏ 

مطمئن و اميدوار ساخت ، دستور داد يكسره به خانه زياد بن لبيد انصاري‏ 

برود ، و دخترش " ذلفا " را براي خود خواستگاري كند . 

زياد بن لبيد از ثروتمندان و محترمين اهل مدينه بود . افراد قبيله وي‏ 

احترام زيادي برايش قائل بودند . هنگامي كه جويبر وارد خانه زياد شد ، 

گروهي از بستگان و افراد قبيله لبيد در آنجا جمع بودند . 

جويبر پس از نشستن مكثي كرد و سپس سر را بلند كرد و به زياد گفت : 

" من از طرف پيغمبر پيامي براي تو دارم ، محرمانه بگويم يا علني ؟ " 

- " پيام پيغمبر براي من افتخار است ، البته علني بگو " . 

- " پيغمبر مرا فرستاده كه دخترت ذلفا را براي خودم خواستگاري كنم " 

- " پيغمبر خودش اين موضوع را به تو فرموده ؟ ! " 

- " من كه از پيش خودم حرفي نمي‏زنم همه مرا مي‏شناسند ، اهل دروغ‏ 

نيستم " . 

- " عجيب است ، رسم ما نيست دختر خود را جز به هم شأنهاي خود از 

قبيله خودمان بدهيم . تو برو ، من خودم به حضور پيغمبر خواهم آمد ، و در 

اين موضوع با خود ايشان مذاكره خواهم كرد " . 

جويبر از جا حركت كرد و از خانه بيرون رفت ، اما همان طور كه مي‏رفت‏ 

با خودش مي‏گفت : " به خدا قسم آنچه قرآن تعليم داده است و آن چيزي كه‏ 

نبوت محمد براي آن است غير اين چيزي است كه زياد مي‏گويد " . 

هر كس نزديك بود اين سخنان را كه جويبر با خود زير لب زمزمه مي‏كرد 

مي‏شنيد . 

ذلفا دختر زيباي لبيد كه به جمال و زيبايي معروف بود ، سخنان جويبر را 

شنيد ، آمد پيش پدر تا از ماجرا آگاه شود . 

- " بابا اين مرد كه همين الان از خانه بيرون رفت با خودش چه زمزمه‏ 

مي‏كرد و مقصودش چه بود ؟ " 

- " اين مرد به خواستگاري تو آمده بود ، و ادعا مي‏كرد پيغمبر او را 

فرستاده است " . 

- " نكند واقعا پيغمبر او را فرستاده باشد و رد كردن تو او را تمرد 

امر پيغمبر محسوب گردد " . 

- " به عقيده تو ، من چه كنم ؟ " 

- " به عقيده من ، زود او را قبل از آنكه به حضور پيغمبر برسد به خانه‏ 

برگردان ، و خودت برو به حضور پيغمبر ، و تحقيق كن قضه چه بوده است " 

زياد جويبر را با احترام به خانه برگردانيد ، و خودش به حضور پيغمبر 

شتافت . همينكه آن حضرت را ديد ، عرض كرد : 

" يا رسول الله ! جويبر به خانه ما آمد و همچو پيغامي از طرف شما 

آورد ، مي‏خواهم عرض كنم رسم و عادت جاري ما اين است كه دختران خود را 

فقط به هم شأنهاي خودمان از اهل قبيله كه همه انصار و ياران شما هستند 

بدهيم " . 

- " اي زياد ، جويبر مؤمن است ، آن شأنيتها كه تو گمان مي‏كني امروز 

از ميان رفته است . مرد مؤمن هم شأن زن مؤمنه است " . 

زياد به خانه برگشت و يكسره به سراغ دخترش ذلفا رفت و ماجرا را نقل‏ 

كرد . 

" به عقيده من پيشنهاد رسول خدا را رد نكن ، مطلب مربوط به من است ، 

جويبر هر چي هست من بايد راضي باشم ، چون رسول خدا به اين امر راضي است‏ 

من هم راضي هستم " . 

زياد ، ذلفا را به عقد جويبر در آورد . مهر او را از مال خودش تعيين‏ 

كرد . جهاز خوبي براي عروس تهيه ديد . از جويبر پرسيدند : 

" آيا خانه‏اي در نظر گرفته‏اي كه عروس را به آن خانه ببري ؟ " 

- من چيزي كه فكر نمي‏كردم اين بود كه روزي داراي زن و زندگي بشوم . 

پيغمبر ناگهان آمد و به من چنين و چنان گفت و مرا به خانه زياد فرستاد . 

زياد از مال خود خانه و اثاث كامل فراهم كرد ، به علاوه دو جامه مناسب‏ 

براي داماد آماده كرد ، عروس را با آرايش و عطر و زيور كامل به آن خانه‏ 

منتقل كردند . 

شب تاريك شد ، جويبر نمي‏دانست خانه‏اي كه براي او در نظر گرفته شده‏ 

كجاست . جويبر به آن خانه و حجله راهنمايي شد . همينكه چشمش به آن خانه‏ 

و آن همه لوازم و عروس آن چنان زيبا افتاد گذشته به يادش آمد . با خود 

انديشيد كه من مردي فقير و غريب وارد اين شهر شدم . هيچ چيز نداشتم ، نه‏ 

مال و نه جمال و نه نسب و نه فاميل ، خداوند به وسيله اسلام اين همه‏ 

نعمت برايم فراهم كرد . اين اسلام است كه اين چنين تحولي در مردم به‏ 

وجود آورده كه فكرش را هم نمي‏شد كرد . من چقدر بايد خدا را شكر كنم . 

همان وقت حالت رضايت و شكرگزاري به درگاه ايزد متعال در وي پيدا شد، 

به گوشه‏اي از اطاق رفت ، و به تلاوت قرآن و عبادت پرداخت . يك وقت‏ 

به خود آمد كه نداي اذان صبح به گوشش رسيد . آن روز را شكرانه نيت روزه‏ 

كرد . وقتي كه زنان به سراغ ذلفا رفتند وي را بكر و دست نخورده يافتند . 

معلوم شد جويبر اصلا به نزديك ذلفا نيامده است . قضيه را از زياد پنهان‏ 

نگاه داشتند . 

دو شبانه روز ديگر به همين منوال گذشت . جويبر روزها روزه مي‏گرفت و 

شبها به عبادت و تلاوت مي‏پرداخت . كم كم اين فكر براي خانواده عروس‏ 

پيدا شد كه شايد جويبر ناتواني جنسي دارد و احتياج به زن در او نيست . 

ناچار مطلب را با خود زياد در ميان گذاشتند . زياد قضيه را به اطلاع‏ 

پيغمبر اكرم رسانيد . پيغمبر اكرم جويبر را طلبيد . و به او فرمود : 

" مگر در تو ميل به زن وجود ندارد ؟ ! " 

" از قضا اين ميل در من شديد است " . 

" پس چرا تا كنون نزد عروس نرفته‏اي ؟ " 

" يا رسول الله ! وقتي كه وارد آن خانه شدم و خود را در ميان آن همه‏ 

نعمت ديدم ، در انديشه فرو رفتم كه خداوند به اين بنده ناقابل چه قدر 

عنايت فرموده ، حالت شكر و عبادت در من پيدا شد . لازم دانستم قبل از 

هر چيزي خداي خود را شكرانه عبادت كنم . از امشب نزد همسرم خواهم رفت" . 

رسول خدا عين جريان را به اطلاع زياد بن لبيد رسانيد . جويبر و ذلفا با 

هم عروسي كردند و با هم به خوشي به سر مي‏بردند . جهادي پيش آمد . جويبر 

با همان نشاطي كه مخصوص مردان با ايمان است زير پرچم اسلام در آن جهاد 

شركت كرد و شهيد شد . بعد از شهادت جويبر ، هيچ زني به اندازه ذلفا 

خواستگار نداشت ، و براي هيچ زني به اندازه ذلفا حاضر نبودند پول خرج‏ 

كنند (1). 

پاورقي 

. 1 كافي ، جلد 5 ، صفحه . 34 

مترجم: ژرژيک ابراهيمي

 


13:23 - 14/02/2018    /    համար : 698883    /    ցուցադրության քանակը : 52